Kijk omhoog! Sterrenkunde met het blote oog

0%

Veel mensen kennen de steelpan van de Grote Beer. Uit hoeveel sterren bestaat dit steelpannetje?

Correct! Wrong!

De steelpan van de Grote Beer bestaat uit zeven sterren. Vier sterren vormen de pan en drie sterren vormen het handvat van de steelpan. De steelpan is geen sterrenbeeld. We noemen dit herkenbare patroon een asterisme. vanuit Nederland is de steelpan het gehele jaar door zichtbaar. De vlag van Alaska bevat een afbeelding van de steelpan in de Grote Beer.

De twee rechtersterren van de steelpan zijn ook bekend als de "aanwijzers". Wat wijzen ze aan?

Correct! Wrong!

De twee rechtersterren van de pan zijn Merak (de onderste) en Dubhe (de bovenste). Als je de denkbeeldige lijn tussen Merak en Dubhe vijf keer verlengd dan kom je uit bij Polaris - de Poolster. Onze Poolster is geen erg heldere ster. e Poolster is de eerste ster van de steel van een asterisme dat we de Kleine Steelpan noemen. De Poolster, oftewel Polaris, bevindt zich erg dicht bij de noordelijke hemelpool en dat maakt de ster erg bruikbaar voor om 's nachts op te navigeren.

Deze "aanwijzers" zijn niet de enige sterren van het steelpannetje die je ergens naar toe kunnen wijzen. De drie sterren van het handvat zijn het begin van een boog aan de sterrenhemel. Naar welke oranje-rode ster wijst deze boog?

Correct! Wrong!

Arcturus is in helderheid de vierde ster aan de sterrenhemel. Het is een oranje reuzenster die in zichtbaar licht meer dan 100 * zo helder is als de Zon. Als je de boog na Arcturus verder trekt dan kom je bij de heldere ster Spica van het sterrenbeeld Maagd - Virgo uit. Deze ster bevindt zich dicht bij de ecliptica, het vlak waarin de Aarde om de Zon draait.

De twee linkersterren van de pan van de Grote Beer zijn ook aanwijzers. Ze wijzen naar een ster tegenovergesteld aan de Poolster. Welke ster is dit?

Correct! Wrong!

Regulus is de helderste ster van het sterrenbeeld Leo - Leeuw. De ster vormt de basis van een asterisme dat we "de Sikkel" noemen. Dit asterisme bestaat uit een handvat van twee sterren en een blad bestaande uit vier sterren. De Sikkel vormt ook de manen en de borst van de leeuw. Links ervan zie je dan de achterpoten en de staart van de leeuw. Regulus bevindt zich, net als Spica in de buurt van de ecliptica. Regulus bestaat eigenlijk uit een groep van minstens vier sterren. De helderste van deze sterren draait enorm snel om zijn as. Astronomen denken daarom dat er ook een witte dwerg aanwezig is in dit systeem. Deze witte dwerg, eigenlijk een dode ster, zou verantwoordelijk kunnen zijn voor de snelle rotatie van de andere ster.

Aan het noordelijk halfrond kunnen we gedurende ongeveer een half jaar drie heldere sterren zien die samen de Zomerdriehoek vormen. Welke van onderstaande sterren behoort NIET tot de Zomerdriehoek?

Correct! Wrong!

Rigel maakt deel uit van het sterrenbeeld Orion en dit sterrenbeeld is gedurende de zomermaanden niet zichtbaar. Deneb maakt deel uit van het Noorderkruis, een asterisme in het sterrenbeeld Zwaan - Cygnus. Wega is de helderste ster van het sterrenbeeld Lier - Lyra en Altaïr bevindt zich in het sterrenbeeld Arend - Aquila.

Omstreeks augustus is het sterrenbeeld Sagittarius zichtbaar. Dit sterrenbeeld is herkenbaar aan een patroon van 8 sterren die kijken op een voorwerp dat in het huishouden wordt gebruikt. Welk voorwerp is dit?

Correct! Wrong!

Vier sterren hebben de vorm van een trapezium en ze vormen de pot. Twee sterren links van de pot zijn het handvat. Een ster rechts is het tuitje van de theepot en een ster boven het trapezium vormt de deksel van de theepot.

Het sterrenbeeld Orion is herkenbaar aan zijn zandloper vorm. Het sterrenbeeld is tussen november en april te zien. Wat is de naam van de rode reuzenster die zich linksboven van de zandloper bevindt?

Correct! Wrong!

In helderheid is Betelgeuze de negende ster aan de nachtelijke sterrenhemel. het is een van de grootste sterren die we kunnen zien. Als Betelgeuze op de plek van onze Zon zou staan dan zou de ster zich uitstrekken tot voorbij de baan van Mars en de asteroïdengordel. Dergelijke sterren verbranden heel snel hun brandstof en ze worden niet heel erg oud. Men verwacht tot Betelgeuze binnen een miljoen jaar een supernova zal worden. Onze Zon is inmiddels meer dan 4 miljard jaar oud en het zal nog wel een 5 miljard jaar duren voor ze aan het einde van haar leven is gekomen.

Het asterisme de "Winterzeshoek" bestaat uit zes heldere sterren die het sterrenbeeld Orion omringen. Welke van onderstaande sterren maakt deel uit van de Winterzeshoek?

Correct! Wrong!

Je kan de Winterzeshoek starten bij Rigel, de onderste rechterster van Orion. Links van Rigel vindt je Sirius en nog een beetje verder naar links de heldere ster Procyon van het sterrenbeeld Kleine Hond. Boven Procyon vindt je de twee heldere sterren Castor en Pollux van het sterrenbeeld Tweelingen. Pollux maakt deel uit van de Winterzeshoek. Nu ga je naar rechts, naar de heldere ster Capella van het sterrenbeeld Voerman - Auriga en daarna bijna recht naar beneden naar de heldere oranjerode ster Aldebaran van het sterrenbeeld Stier - Taurus. Vanuit Aldebaran trek je de lijn weer door naar Rigel en is de zeshoek compleet.

Naast het bestuderen van sterren kan je met het blote oog ook naar planeten kijken. Welke van onderstaande planeten is NIET met het blote oog zichtbaar?

Correct! Wrong!

Onder hele goede omstandigheden is Uranus nog nipt met het blote oog zichtbaar. Om Neptunus te kunnen zien heb je minimaal een verrekijker nodig. Mars, Mercurius en Saturnus zijn alle drie met het blote oog zichtbaar.

Het sterrenbeeld Cassiopeia is omstreeks november goed zichtbaar. Op welke letter lijkt dit sterrenbeeld?

Correct! Wrong!

Cassiopeia is te herkennen aan de vorm van de letter "M." Afhankelijk van het jaargetijde staat het sterrenbeeld op zijn kop en is het een gemakkelijk te herkennen "W".