De twintig vragen over Jupiter Quiz

Jupiter met poolicht
Jupiter met poollicht. NASA, ESA, AND J. NICHOLS (UNIVERSITY OF LEICESTER)

Jupiter is de grootste planeet in ons zonnestelsel en heeft meer manen dan welke andere planeet dan ook. Twintig vragen om je kennis over deze reus te testen.

Van welke Griekse god is Jupiter het Romeinse equivalent?

Correct! Wrong!

In de Griekse mythologie was Zeus de koning van de goden. De Romeinen gebruikten hier de naam Jupiter voor. Het is interessant te weten dat men in de oudheid niet kon weten dat de planeet die ze de naam Jupiter (koning der goden) gaven ook de grootste planeet in ons zonnestelsel is.

Hoeveel bedraagt de massa van Jupiter?

Correct! Wrong!

Jupiter is meer dan tweemaal zo zwaar als alle planeten in ons zonnestelsel bij elkaar. Er zijn astronomen die ons zonnestelsel beschrijven als de Zon, Jupiter en wat puin.

De astronoom Copernicus was de eerste die Jupiter door een telescoop heeft bekeken?

Correct! Wrong!

In de tijd van Copernicus was de telescoop nog niet uitgevonden. De telescoop werd omstreeks 1590 uitgevonden. Galileo is de eerst bekende mens die Jupiter door een telescoop heeft gezien. Galileo ontdekte de manen van Jupiter in 1609. Hij was ook de eerste die de fases van Venus waarnam.

Hoeveel Galileïsche manen heeft Jupiter?

Correct! Wrong!

In afstand tot Jupiter zijn dit Io, Europa, Ganymedes en Callisto. Io is een vulkanische maan, Europa heeft misschien een ondergrondse oceaan, Ganymedes is de grootste maan van Jupiter en Callisto is de meest bekraterde maan in ons zonnestelsel.

Van de maan Io denken astronomen dat die een ondergrondse oceaan heeft

Correct! Wrong!

Io is de enige bekende maan in ons zonnestelsel waar actieve vulkanen voorkomen. Dit wordt vermoedelijk veroorzaakt door het trekken van Jupiter aan de maan. Europa (en mogelijk ook Callisto) hebben een ondergrondse oceaan van water en of ijs).

De Galileïsche manen zijn zichtbaar met de meeste amateurtelescopen

Correct! Wrong!

Tenminste twee tot drie van de manen zijn ook zichtbaar met een gemiddelde verrekijker. De Galileïsche manen van Jupiter zijn zo helder dat als je Jupiter weg zou nemen ze alle vier, onder donkere omstandigheden, zichtbaar zouden zijn met het blote oog.

Welke van onderstaande ruimtesonde(s) heeft (hebben) een bezoek gebracht aan Jupiter?

Correct! Wrong!

Voyager 1 en Voyager 2 kwamen in maart 1979 respectievelijk juli 1979 bij Jupiter. Pioneer 10 en Pioneer 11 brachten in 1973 en 1974 een bezoek aan Jupiter. In december 1995 begon de Galileo met zijn onderzoek aan Jupiter en zijn manen en momenteel (2018) draait de Juno in het Jupiterstelsel rond. In 1976 bezochten Viking 1 en Viking 2 Mars. In 1974 maakte Mariner 10 een scheervlucht langs Venus en in maart en september 1974 langs Mercurius en in maart 1975 nogmaals langs Mercurius. In 1967 bracht Surveyor 3 een bezoek aan de Maan.

Wat was de naam van de komeet die in 1994 op Jupiter te pletter sloeg?

Correct! Wrong!

Tussen 16 en 22 juli 1994 sloeg komeet Schoemaker-Levy 9 te pletter op Jupiter. De komeet werd in 1993 ontdekt door Carolyn en Eugene Schoemaker en David Levy. Twintig brokstukken van de komeet zijn op Jupiter te pletter geslagen. In 1997 konden we genieten van komeet Hale-Bopp. Komeet Halley zien we pas weer in 2061 en komeet Ajax kan je vinden in je keukenkastje!

Minstens hoeveel manen bevinden zich dichter bij Jupiter dan de Galileïsche manen?

Correct! Wrong!

Het zijn de manen Metis, Adrastea, Amalthea en Thebe. Op Amalthea na zijn de manen ontdekt door de Voyagers. Metis heeft een doorsnede van ongeveer 60 kilometer. Adrastea heeft een grootte van ongeveer 20 kilometer, Amalthea is met een diameter van 247 kilometer een stuk groter. De diameter van Thebe bedraagt ongeveer 116 kilometer. Metis en Adrastea leveren vermoedelijk materiaal voor de ringen van Jupiter.

Tenminste één maan van Jupiter is groter dan Mercurius en Pluto.

Correct! Wrong!

Ganymedes heeft een doorsnede van 5262 kilometer en is daarmee de grootste maan van Jupiter en ook groter dan Pluto (2300 kilometer doorsnede) en Mercurius (4878 kilometer in diameter). Callisto, een andere maan van Jupiter heeft een doorsnede van 4800 kilometer e is daarmee een beetje kleiner dan Mercurius.

Jupiter draait in minder dan 10 uur om zijn as.

Correct! Wrong!

Jupiter is de snelst ronddraaiende planeet in het zonnestelsel. De kern van Jupiter bestaat vermoedelijk uit gesteente en heeft een massa van 10 tot 15 maal de massa van de Aarde. Het overgrote deel van Jupiter bestaat uit metallisch waterstof. De wolkentoppen bestaan uit normaal waterstof en helium.

De Grote Rode Vlek van Jupiter is een feite een enorme verstoring in de atmosfeer

Correct! Wrong!

De Grote Rode Vlek wordt al sinds de uitvinding van de telescoop waargenomen. De vlek heeft een doorsnede van ongeveer twee maal de Aarde en bevindt zich aan het zuidelijk halfrond van Jupiter. De vlek draait tegengesteld aan de wijzers van de klok in ongeveer 6 aardse dagen rond.

Het oppervlak van Callisto heeft geen kraters

Correct! Wrong!

Callisto is de op een na grootste maan van Jupiter en het is de meest bekraterde maan in ons zonnestelsel. Van de Galileïsche manen heeft Callisto de laagste dichtheid. Gegevens die de Galileo ruimtesonde heft verzameld laten zien dat Callisto een korst van ongeveer 200 kilometer dik heeft. Onder deze korst zou zich een ondergrondse oceaan van zout water en een dikte van ongeveer 15 kilometer op kunnen houden. Callisto is eigenlijk best een interessante maan.

De ruimtesonde Voyager heeft de aanwezigheid van een ijle ring rond Jupiter bevestigd.

Correct! Wrong!

Gegevens van de Pioneers duidden al op de aanwezigheid van een ring en die ring werd door de Voyagers in 1979 bevestigd. De twee binnenste manen van Jupiter, Metis en Adrastea voeden vermoedelijk de ringen van Jupiter met materiaal.

De Grote Rode Vlek van Jupiter is met een amateurtelescoop te zien

Correct! Wrong!

Het moet natuurlijk wel helder weer zijn en de vlek moet naar de Aarde zijn gericht. De Grote Rode Vlek is de laatste tientallen jaren van kleur veranderd waardoor de vlek lastiger gezien kan worden. De vlek heeft nu een zalmachtige kleur en is minder rood dan lang geleden.

Hoeveel kilometer bedraagt de diameter van Jupiter?

Correct! Wrong!

Er passen iets meer dan 11 aardbollen langs de diameter van Jupiter. Na de Zon, Maan en Venus is Jupiter het helderste object dat we aan de sterrenhemel kunnen zien. De planeet bestaat voor ongeveer 90 procent uit waterstof en 10 procent uit helium en er zijn sporen van methaan, water en ammoniak gevonden.

Op Io komen plekken voor waar de temperatuur boven de 2000 Kelvin komt.

Correct! Wrong!

De gemiddelde temperatuur van Io bedraagt ongeveer 130 Kelvin maar er zijn plekken gevonden waar de temperatuur oploopt tot boven de 2000 Kelvin. De lavastromen van Io bestaan vermoedelijk uit zwavel of zwaveldioxide. Het oppervlak van Io verandert voortdurend als gevolg van de actieve vulkanen. Toen Voyager 2 opnames maakte van Io waren vulkanen die actief waren op opnames van Voyager 1 niet langer actief maar waren er wel weer andere vulkanen uitgebarsten die op opnames van Voyager 1 slapende waren.

Hoeveel kilometer per seconde bedraagt de ontsnappingssnelheid op Jupiter?

Correct! Wrong!

De ontsnappingssnelheid van de Aarde is slechts 11,2 kilometer per seconde.

Jupiter is vanaf de Zon gezien de hoeveelste planeet?

Correct! Wrong!

Jupiter bevindt zich net voorbij de asteroïdengordel en het is dus niet verwonderlijk dat de planeet sommige asteroïden controleert. Dit worden Trojaanse asteroïden genoemd. Deze asteroïden bevinden zich in de buurt van de Lagrangepunten van Jupiter (60° voor en 60° achter de planeet) momenteel zijn er enkele honderden Trojaanse asteroïden bekend.

Hoeveel Aardse dagen heeft Io nodig om eenmaal om Jupiter te draaien?

Correct! Wrong!

Europa draait in 3,55 Aardse dagen om de planeet heen, Ganymedes heeft er 7,15 dagen voor nodig en Callisto 16,7 dagen. Gezien de grootte van Jupiter draaien de manen er heel snel om heen. Als je een kleine telescoop hebt dan kan je de verplaatsing van de manen tijdens een nacht al heel goed waarnemen.