De manen van Neptunus

Neptunus is de verste gasreus in ons zonnestelsel. De planeet heeft verschillende manen waarvan er enkele erg klein zijn. In deze quiz krijg je 10 vragen over de manen van Neptunus.

0%

Neptunus werd op 23 september 1846 door Johann Galle en Urban Le Verrier ontdekt. Slechts 17 dagen later ontdekte William Lassell de eerste en grootste maan. Wat is de naam van deze maan?

Door NASA/A. Tayfun Oner - http://solarviews.com/cap/nep/triton5.htm, Publiek domein, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=44916144
Correct! Wrong!

Triton kreeg pas in 1880 zijn naam. Het was Camille Flammarion die de naam in zijn boek "Astronomie Populaire" voorstelde. Maar zelfs hierna werd Triton gewoon "maan van Neptunus" genoemd. De naam Triton werd pas vanaf 1930 algemeen gebruikt. Triton is de zoon van Poseidon uit de Griekse mythologie en Poseidon is ook het Griekse equivalent van de Romeinse god Neptunus. Astronomen denken dat Triton door Neptunus is ingevangen.. Deze aanname is gebaseerd op het feit dat de maan een retrograde baan volgt: de maan draait tegen de wijzers van de klok om de planeet heen. Triton is de op zes na grootste maan in ons zonnestelsel. Triton heeft een diameter van ongeveer 2700 kilometer en draait op een gemiddelde afstand van 354.759 kilometer om Neptunus heen (gerekend vanaf het middelpunt van Neptunus).

Het duurde meer dan een jaar voordat de tweede maan bij Neptunus werd ontdekt. Welke Nederlandse astronoom, waarna ook een gordel is vernoemd waarin drie dwergplaneten in ronddraaien, ontdekte in 1949 de maan Nereide?

Door The Singing Badger
Correct! Wrong!

Gerard Kuiper ontdekt Nereide op fotografische platen die waren gemaakt met de 82 inch telescoop van de McDonald sterrenwacht in Texas. Hij ontdekte de maan op 1 mei 1949. Uitgaande van de namen Neptunus en Triton stelde Kuiper voor om de nieuwe maan Nereide te noemen. De Bereiden zijn zeenimfen die Poseidon aanbaden. Nereide is een onregelmatige maan met een excentrische baan maar de maan draait in een prograde baan om de planeet heen. De gemiddelde afstand van Triton tot Neptunus bedraagt 354.759 kilometer. De excentrische baan van Nereide brengt de maan op een kleinste afstand van ongeveer 900.000 kilometer van de planeet en op een grootste afstand van ongeveer 6.000.000 kilometer.

De derde maan die werd ontdekt heet Larissa. Deze maan werd gevonden toen vier astronomen (Reitsema, Hubbard, Lebofsky en Tholen) op zoek waren naar een ring rond Neptunus.

Door http://www.nasa.gov/, Publiek domein, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=732144
Correct! Wrong!

Op 24 mei 1981 waren de astronomen Harold J. Reitsma, William B. Hubbard, Larry A. Lebofsky en David J. Tholen de nadering van een ster tot Neptunus aan het bekijken. Ze zochten naar een signaal voor de aanwezigheid van een ring rond de planeet die zichtbaar zou zijn als de ring de ster zou bedekken. Ze zagen een korte onderbreking van het sterlicht en dat zou kunnen duiden op de aanwezigheid van een maan. Dit was de enige indicatie voor de aanwezigheid van een derde maan (Larissa bij Neptunus. Het duurde tot 1989 toen een ruimtesonde een scheervlucht maakte langs Neptunus en het bestaan van de maan bevestigde. Larissa was een nimf en een geliefde van Poseidon.

Het duurde tot 1989 tot de volgende manen werden ontdekt. Dit was tijdens de scheervlucht van een ruimtesonde die op 20 augustus 1977 vanaf de Aarde was gelanceerd. Welke ruimtesonde is dit?

Door NASA/JPL - http://solarsystem.nasa.gov/multimedia/display.cfm?IM_ID=2194 (file), Publiek domein, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=126674
Correct! Wrong!

Voyager 2 werd op 30 augustus 1977 gelanceerd met als doel een bezoek aan de vier gasplaneten Jupiter, Saturnus, Uranus en Neptunus. Jupiter werd in 1979 bezocht. Saturnus was in 1981 aan de beurt en Uranus en Neptunus werden in 1986 respectievelijk 1989 bezocht. De missie werd verleng met een bezoek aan de Kuipergordel en verder. Voyager 2 functioneert tegenwoordig (februari 2020) nog steeds. Toen Voyager 2 een bezoek bracht aan Neptunus kenden astronomen slechts twee manen met zekerheid en een derde maan was niet bevestigd. Na het bezoek van de Voyager 2 stond de teller op acht manen.

In 1989 zorgde de aankomst van een ruimtesonde voor een bevestiging van het bestaan van de maan Larissa. Bovendien werden ook vijf andere binnen manen bevestigd. Welke van deze binnen manen, vernoemd naar de zoet water nimfen uit de Griekse mythologie, is de binnenste maan van Neptunus?

Door NASA - solarsystem.nasa.gov, Publiek domein, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=961063
Correct! Wrong!

Naiade draait op een gemiddelde afstand van 23.500 kilometer hoogte rond Neptunus. Die baan wordt steeds lager en op een dag zal de maan in de atmosfeer van Neptunus vallen of al eerder in stukken breken en een ring vormen. Naiade heeft een diameter van 58 kilometer en heeft een omlooptijd van 7 uur en 6 minuten. Het was de laatste van de binnenste manen van Neptunus die tijdens de scheervlucht van de Voyager 2 werd ontdekt.

Welke van de andere van de binnenste manen van Neptunus, vernoemd naar een Griekse god van de "ongrijpbare verandering van de zee" is de op een na grootste maan van Neptunus?

Door Voyager 2, NASA - 1989N1 Surface Detail (PIA00062), Publiek domein, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=697014
Correct! Wrong!

Proteus heeft een doorsnede van ongeveer 420 kilometer en werd ontdekt door de Voyager 2 ongeveer 2 maanden voordat die ruimtesonde langs Neptunus scheerde. Het is de op een na grootste maan van Neptunus. Proteus draait op een gemiddelde afstand van 117.646 kilometer om Neptunus heen. De maan bevindt zich tussen de manen Triton en de veertiende maan van Neptunus. Deze veertiende maan, met de aanduiding S/2004 N1, werd in 2013 door de Hubble Space Telescope ontdekt. Tussen Naiade en S/2004 N1 bevinden zich de manen Thalassa, Despina, Galatea en Larissa. Met uitzondering van S/2004 N1 worden deze manen groter naarmate ze verder van Neptunus zijn verwijderd. Naiade heeft een diameter van ongeveer 58 kilometer, Thalassa is ongeveer 82 kilometer in doorsnede. Despina is 150 kilometer groot, Galatea 176 kilometer, Larissa 194 kilometer. S/2004 N1 is ongeveer 18 kilometer in doorsneden en Proteus heeft een doorsnede van ongeveer 420 kilometer.

Alle binnen manen van Neptunus zijn regelmatige manen: ze volgen een prograde baan en ze hebben een kleine tot geen baanexcentriciteit

Correct! Wrong!

Onderzoek wijst erop dat Triton is opgevangen door Neptunus (vermoedelijk vanuit de Kuipergordel). Men neemt aan dat Triton een ravage heeft aangericht onder de al aanwezige manen van Neptunus. Alle binnen manen die zich tussen Neptunus en Triton bevinden zijn vermoedelijk ontstaan uit de puinschijf die tijdens de aankomst van Triton bij Neptunus ontstond.

Voorbij de baan van Nereide bevinden zich nog vijf onregelmatige manen en al deze vijf manen volgen een retrograde baan.

Correct! Wrong!

Triton, Nereide en alle vijf de andere buitenste manen zijn onregelmatige manen, Triton volgt een retrograde baan maar Nereide heeft een prograde baan. Van de andere vijf manen volgen er drie een retrograden baan en de andere twee een prograde baan. Vier van deze manen werden in 2002 ontdekt door een team astronomen onder leiding van Matthew Holman en JJ Kavelaars. Ze combineerden foto's van twee telescopen (in Hawaii en Chili) en ze stapelden verschillende frames over elkaar heen om de zichtbaarheid van deze zwakke objecten te verbeteren. De waarnemingen werden midden augustus uitgevoerd maar op dat moment werden er maar drie manen gevonden: Halimede, Sao en Laomedeia. De vierde maan Neso werd pas in 2003 op de foto's ontdekt. De vijfde maan, Psamathe, werd in 2003 ontdekt door Scott Sheppard en David Jewitt. Deze twee astronomen gebruikten hiervoor de Subaru telescoop van het National Astronomy Observatory van Japan.

Welke van de vijf buitenste manen is vermoedelijk vroeger een deel geweest van Nereide en is met een diameter van 62 meter de grootste van de buitenste manen?

Door NASA - [1], Publiek domein, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=10607582
Correct! Wrong!

Astronomen schatten de kans op 41% dat Halimede en fragment is van Nereide. Ze baseren dit op de treffende overeenkomsten in kleur en uiterlijk van het oppervlak. Halimede heeft een doorsnede van slechts 62 meter. dat is slechts een beetje groter dan Neso die 60 meter in doorsnede is. Halimede is wel beduidend groter dan Sao met 44 meter, Laomedeia met 42 meter en Psamathe met 40 meter.

Neso is de naam van de buitenste maan. Welk indrukwekkend record staat op naam van deze maan?

Correct! Wrong!

Neso draait op een gemiddelde afstand van 49.000.000 kilometer om Neptunus heen. De maan volgt een elliptische baan waarbij de grootste afstand tot Neptunus maar liefst 72.000.000 kilometer bedraagt. Neso is een kleine maan die een doorsnede heeft van slechts 60 meter. het maantje heeft meer dan 26 jaar nodig om eenmaal om Neptunus heen te draaien. Zijn buur, de maan Psamathe volgt een gelijkaardige baan. De grootste afstand van Psamathe tot Neptunus bedraagt 48.000.000 kilometer. Men denkt dat de beide manen vroeger een geheel hebben gevormd.